Inleiding: context, duidelijkheid en de grenzen van interpretatie

Deze reflectie wordt niet aangeboden als kritiek op het christendom, noch als een theologische correctie aan bisschop Barron of welke christelijke geleerde dan ook. Ik ben geen christelijke theoloog en ik claim ook niet de autoriteit om binnen die traditie te spreken. Wat ik hier aanbied is een Kosmoboeddhistisch perspectief – een lens die wordt gevormd door ons karmische raamwerk, onze nadruk op karmische consequenties en onze toewijding aan ethische integriteit in zowel denken als handelen.

Het doel van deze preek is om de metaforen te onderzoeken die de kern vormen van bepaalde interpretaties van de christelijke doctrine, vooral rondom de opofferende beelden van “het Lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt.” Daarbij zal ik ook onderzoeken hoe deze metaforen soms buiten hun oorspronkelijke context kunnen worden uitgerekt, waardoor een ethische dynamiek ontstaat die schadelijk gedrag mogelijk maakt of verdoezelt.

De inzichten die ik aanbied zijn niet bedoeld om de oprechtheid van het geloof of de verlossende kracht die velen in deze symbolen vinden, terzijde te schuiven. In plaats daarvan wil ik nagaan hoe bepaalde theologische kaders – vooral het idee van de overdracht van zonde of schuld – soms kunnen verschuiven van metafoor naar mechanisme, van narratief naar rechtvaardiging. Dit is een stap die zorgvuldig onderzoek vereist, vooral als deze kruist met macht, rijkdom en institutionele dynamiek.

Het zijn niet de aflaten zelf (noch de traditie van het geven van aalmoezen) die ik probeer te problematiseren.
In feite, vanuit een kosmoboeddhistisch perspectief, is het idee van het gebruiken van rijkdom om goede werken te verrichten – om gemeenschappen te ondersteunen, te genezen, te voeden – een zeer deugdzame daad.
Of het nu gaat om donaties, daden van dienstbaarheid offers die met oprechte bedoelingen worden gedaan, deze vorm van filantropie restitutie komt overeen met het karma van juist handelen.

Wat echter ethisch beladen wordt, is wanneer dit systeem wordt aangezien voor een karmische resetknop – wanneer wordt aangenomen dat zonde, schade of morele schulden worden verwijderd of geannuleerd door externe vervanging of lijden, in plaats van aangepakt door interne transformatie en verantwoordelijkheid.

In dit licht bied ik een kosmoboeddhistische reflectie aan – niet op het geloof zelf, maar op de manieren waarop metafoor, rijkdom en schuld met elkaar verweven kunnen zijn. Hoe gemakkelijk kunnen ze worden gebruikt – al dan niet opzettelijk – om het voortduren van de zonde te rechtvaardigen, terwijl ze structuren heiligen die de persoonlijke verantwoordelijkheid kunnen verdoezelen.

Zoals altijd moedigt het kosmoboeddhisme onderzoek aan, geen dogma.
Reflectie, geen oordeel.
En bovenal het cultiveren van compassie – niet alleen voor anderen, maar voor onszelf, op het lange pad naar ethisch ontwaken.

Over de aard van metaforen en context
Metaforen zijn geen statische symbolen. Ze komen voort uit de culturele, economische en spirituele ecologie van een bepaalde tijd en plaats. Wanneer we een heilige tekst eeuwen – of millennia – na de samenstelling ervan lezen, vergeten we gemakkelijk dat de betekenis die we eruit halen evenzeer wordt bepaald door onze context als door de oorspronkelijke context.

De figuur van ‘het lam’ kan in de moderne westerse verbeelding bijvoorbeeld onschuld of zachtmoedigheid oproepen. Maar in de wereld van het oude Nabije Oosten had het vooral betrekking op waarde, economische opoffering en rituele betekenis – en niet op morele zuiverheid.

In het kosmoboeddhisme benaderen we de metafoor niet als een vaststaand cijfer voor eeuwige waarheden, maar als een spiegel die zijn tijd in de gaten houdt. Als je het oorspronkelijke domein van een metafoor verkeerd begrijpt, loop je het risico een hele theologie (of morele rechtvaardiging) te bouwen op misplaatste symboliek.

Over de aard van metaforen en evangeliekaders
Heilige metaforen, vooral in schriftuurlijke tradities, ontstaan niet in een vacuüm. Ze worden gevormd door de culturele symbolen en rituele logica van hun tijd – en worden vaak gebroken door latere interpretaties. Het beeld van Jezus als het ‘Lam van God’ komt voor in het Evangelie van Johannes, een tekst die tientallen jaren na de gebeurtenissen die erin worden beschreven, is geschreven. Hoewel Johannes de Doper en Jezus tijdgenoten waren, weerspiegelde het auteurschap van het Evangelie waarschijnlijk de vroeg-christelijke theologische ontwikkeling, waarbij motieven uit Pascha, tempeloffer en Jesaja's lijdende dienaar met elkaar werden verweven tot een gesynthetiseerde metafoor.

Wat begint als een cultureel ingebed beeld – een lam als kostbaar offer – transformeert uiteindelijk door eeuwen van herhaling en herinterpretatie in een symbool van morele onschuld en spirituele vervanging. Vanuit een kosmboeddhistisch perspectief is het essentieel om dergelijke metaforen binnen hun historische context te lezen, en op hun hoede te zijn voor de manieren waarop metaforen in mechanismen kunnen terechtkomen, vooral wanneer ze worden gebruikt om ethische overdracht of de verplaatsing van verantwoordelijkheid te legitimeren.

Houd die context in gedachten wanneer u de preek van bisschop Barron doorneemt:

Het Lam dat de zonde van de wereld wegneemt, deel 1

Vrede zij met jullie, vrienden. Na de adventstijd keren we nu terug naar de gewone tijd. We zijn dus de tweede zondag van de gewone tijd. Maar iets heel interessants voor mij is de manier waarop de Kerk de liturgie en de lezingen heeft samengesteld. Vorige week was het dus het feest van de doop van de Heer. Dus hoorden we het verhaal van Matteüs over de doop. En ik vertelde je dat je in alle Evangeliën gedwongen wordt Jezus te zien door de lens van Johannes de Doper. En dat is waar. Dus vandaag de dag heeft de Kerk het idee dat we niet genoeg tijd hadden om na te denken over de betekenis van de doop. Het vraagt ons dus opnieuw om erover na te denken. Maar deze keer, in het licht van het Johannesverslag over de doop van de Heer, dat onderscheidend is. Ik zal u de eerste paar regels hier voorlezen.

(.) Johannes de Doper zag Jezus naar hem toe komen. Dus daar staat John aan de oevers van de rivier de Jordaan, en mensen komen naar hem toe. Zo ziet hij Jezus. En hij zegt: (…) Nu, je herkent die zin omdat je bij de mis bent, toch? Als we de gewijde elementen omhoog houden en de priester zegt:

Zie, het Lam van God dat de zonden van de wereld wegneemt. Hij herhaalt hier de woorden van Johannes de Doper. Mag ik iedereen voorstellen dat dit van absoluut beslissende betekenis is? Zoals ik al zei: je kunt Jezus niet bereiken zonder via Johannes te gaan. Johannes geeft ons de interpretatieve lens waarmee we Jezus zien en begrijpen. Laat ik dit nu bij wijze van contrast doen. En alsjeblieft, ik bedoel hier helemaal geen gebrek aan respect voor andere grote religieuze grondleggers. Ik wil alleen een onderscheid maken. Laten we zeggen dat de Boeddha naar voren zou komen. Je zegt: oh kijk, daar is degene die verlicht is. Weet je, hij zat onder de Bodhiboom en kwam tot verlichting. En dan deelt hij met ons de vruchten van die verlichting. Kijk, daar is de verlichte. Als Confucius naar voren kwam, kijk dan, daar is degene die dit zeer overtuigende morele, ethische systeem in elkaar heeft gezet. Mohammed komt naar voren. Oh, daar is degene die ons de Koran heeft gegeven. Mozes komt naar voren. Kijk, daar is de wetgever. Dat is hoe hij deze andere oprichters waarschijnlijk zou karakteriseren.

(…) Johannes de Doper zegt niet, als Jezus naar voren komt: oh kijk, daar is definitieve leraar, hoewel Jezus inderdaad een leraar was. Hij zegt niet: oh kijk, daar is de wetgever, ook al was hij een soort nieuwe Mozes. (..) Zegt niet: oh kijk, hier komt de grote wonderdoener, ook al was hij een wonderdoener. (.) Wat zegt hij?
(…) Kijk, daar is het Lam van God dat de zonden van de wereld wegneemt. Aha, nu snappen we het.

(..) Wil je weten wat kenmerkend is aan Jezus? (.) Dat is alles. (.) Nu zegt u Lam van God. Oké, dat betekent dat hij een aardig, zachtaardig figuur is. Nee, nee. (.) Ga terug naar die tijd en die plaats. Vooral op de lippen van Johannes de Doper. We weten dat Johannes de Doper de zoon was van Zacharias, de priester, de tempelpriester, de zoon van Elizabeth, die uit een priesterlijke familie kwam en terugging tot Aäron. Hij is een superpriesterlijk karakter. Waar wisten de priesters van? Ze wisten van tempeloffers. Ik sprak dus eerder met jullie over de tempel in Jeruzalem, die op alles leek. Het was het centrum van het Joodse leven.

(.) En de centrale zorg van de priesters in de tempel was het uitvoeren van deze offers waarbij verschillende soorten dieren betrokken waren, maar paradigmatisch waren er lammeren betrokken die aan de Heer werden geofferd. Nu, om verschillende redenen, soms gewoon als een uiting van dankzegging, een uiting van lof, maar typisch als verzoening voor de zonde,
(..) een zondoffer. Hoe werkte dat? Ik weet dat het voor ons een vreemd idee is,
(..) maar iemand die met dit dier naar de tempel komt, dit trouwens een heel onschuldig en lief en zachtaardig dier dat geen protest maakte, dat geen weerstand bood,
(…) toen de keel van het dier werd doorgesneden en het bloed eruit stroomde, was de persoon die het offer bracht, bedoeld om te denken: (.) wat er met dit dier gebeurt, zou mij rechtens moeten overkomen. (.) Hij zou, door een soort overdracht, zijn eigen schuld op dit dier verplaatsen, zodat hij door het offeren van het bloed van het dier (.) zijn eigen verantwoordelijkheid, schuld, herstel en verdriet uitdrukte. En als het dier dan als holocaust wordt aangeboden,

Wat bisschop Barron beweert

Bisschop Barron maakt een onderscheid door middel van metaforen. Hij vergelijkt niet alleen de grondleggers van religies – hij identificeert wat Jezus onderscheidt:

Geen wetgever zoals Mozes
Niet alleen een leraar zoals Confucius of de Boeddha
Niet alleen maar een profeet zoals Mohammed

In plaats daarvan wordt Jezus gedefinieerd door de rol van offerlam – een rol niet gebaseerd op onderwijs, maar op lijden en vervanging.

Hij legt verder uit:

De context van de Tempel is essentieel: Lammeren werden ritueel gedood als zondeoffer.
De offeraar projecteerde zijn schuld op het lam.
De dood van het lam wordt symbolische genoegdoening.
Dit is niet louter symbolisch; het is een spirituele transactie, een vervangende logica.

De retorische kracht van Barron ligt in het emotioneel meeslepen van dit idee:

“Wat er met dit dier gebeurt, zou eigenlijk met mij moeten gebeuren.”

En dat dan rechtstreeks op Jezus overbrengen.

Jezus = het lam. Zijn dood = onze schuld verdreven.
Dus het hart van het christendom is, in de visie van Barron, opofferende vervanging.

De rituele handeling historisch en in een kader plaatsen. Theologisch

Laten we eens kijken naar de oorspronkelijke culturele logica achter het lammerenoffer.

Zoals je eerder hebt opgemerkt (en terecht) waren de economische kosten van cruciaal belang.
Het lam symboliseerde iets materieel kostbaar, en het opgeven ervan was een vorm van herstel. geen vervanging.

Wat bisschop Barron doet, misschien onbewust, is de logica verleggen:

Van “iets opgeven dat ertoe doet”
Om ‘schuld te verplaatsen naar iets onschuldigs’

Dit is niet alleen een verschuiving in de metafoor. Het is een morele spil.

In plaats van opoffering als afstanddoen,
wordt het opoffering als vervanging.

Nu we zoveel nadruk leggen op het lam als Jezus, kunnen we het verhaal als volgt in kaart brengen:

Gedachte-experiment: De onschuldige mens als het Lam

Laten we het eeuwenoude offerritueel opnieuw vormgeven – niet als poëzie, niet als liturgie, maar als juridisch precedent in de echte wereld.

Scenario:

Een beruchte misdaadbaas – schuldig aan moord, afpersing en talloze schade – staat voor de rechtbank.
In plaats van gerechtigheid onder ogen te zien, brengt hij een rustig, onschuldig persoon voort – misschien een kind, misschien een pacifistische filosoof – iemand die geen misdaad heeft begaan, maar symbolisch met hem verbonden is.
De baas zegt:
"Neem deze in mijn plaats. Laat hun dood een voldoening zijn voor wat ik heb gedaan."
De rechtbank is het daarmee eens.
De onschuldige wordt geëxecuteerd.
De misdaadbaas loopt vrij rond.
En de menigte zegt:
"Wat een genade. Wat een gerechtigheid. Hoe mooi."

Pauzeer nu.
Kijk hier rechtstreeks naar.
Laat het jezelf voelen.

Wat voor soort gerechtigheid is dit?

Dit is geen rechtvaardigheid in enig betekenisvol ethisch systeem, hoewel het normaal was onder het feodalisme.
Dit is theatrale vervanging, gerechtvaardigd door metaforen en heilig door sentimentaliteit.

Laten we de onderliggende dynamiek in kaart brengen:

Geclaimde waarde	Werkelijke dynamiek
Plaatsvervangende verzoening	Morele uitbesteding
Barmhartigheid door opoffering	Uitbuiting van onschuldigen
Spirituele verlichting	Spirituele omzeiling
Rituele vervulling	Verandering omzeilen
Offer van het Lam	Door de staat gesanctioneerde moord op onschuldigen

Dit is geen verlossing. Het is het samengaan van zonde.
Het is het rituele uitwissen van verantwoordelijkheid, uitgevoerd met voldoende gewaden, wierook en emotionele manipulatie om door te gaan voor vroomheid.
Het is het soort dingen dat tot de reformatie heeft geleid.

De filosofische ineenstorting

Wie heeft er baat bij?
- De schuldige partij krijgt vrijheid.
- De instelling ontvangt symbolische voldoening.
- De onschuldige krijgt straf.
Welke boodschap codeert dit?
- Dat lijden verlost zichzelf, ongeacht wie er lijdt.
- Die onschuld is dood nuttiger dan levend.
- Die macht kan zijn handen wassen door iemand anders aan te bieden.
Welk moreel systeem houdt dit in stand?
- Een feodale theocratie, waar rijkdom en status mensen in staat stellen volmachten aan te bieden.
- Een tribaal bijgeloof, waarbij bloedvergieten het kosmische evenwicht bevredigt.
- Een sociologische verdoving, waarbij schuldgevoelens worden verdrongen in plaats van geconfronteerd.

Kortom, het ondersteunt een theologie van morele overdracht, niet van morele transformatie.

Herhaal dit proces nu duizend jaar lang, wie blijft er over?
Hoe kunnen de zachtmoedigen de aarde erven, als ze worden opgeofferd ten behoeve van de meest zondaars?

Het resulteert alleen in een systeem dat wordt gerund door de meest moorddadige zondaars. Dat lijkt meer op het creëren van de hel op aarde dan op de hemel. Dat is wat er gebeurt als het lam wordt getransformeerd van een symbool van waarde naar een symbool van onschuld.

Belangrijke historische context

Het Lam: geen onschuld, maar waarde

In de oude Levantijnse wereld was een lam niet in de eerste plaats een symbool van ‘onschuld’ of ‘naïviteit’.
Het was rijkdom op vier poten.

Lammeren waren duur, rijk aan voedingswaarde en sociaal belangrijk.
Eén ervan opofferen betekende echt economisch verlies.
Daarom had het symbolisch gewicht: niet omdat het ‘puur’ was, maar omdat het monetaire waarde had.

De onschuldassociatie is grotendeels een later poëtisch laagje, en geen originele economische of rituele betekenis.

Dus als Johannes de Doper zegt: ‘Zie het Lam van God’, zegt hij niet:
‘Zie het onschuldige babydiertje dat voor jou gewond zal worden.’

Hij zegt, in culturele code:
“Zie, het ultieme kostbare aanbod.”

Het gevaar komt wanneer de latere theologie die naam re-moraliseert in een verhaal van overgedragen onschuld – een zet die stilletjes het volgende mogelijk maakt:

Moreel uitstel
Verantwoordelijkheid uitbesteden
Het witwassen van macht door middel van symboliek

Dat is... nou ja... feodale ethiek in liturgische cosplay.

Laten we, om dit punt te benadrukken, bekijken hoe de andere Abrahamitische religies uit dezelfde regio tegen lamsvlees aankijken, wat in die tijd een gangbare keuken was.

Kosher: het gaat om proces, niet om zuiverheid

In het jodendom is voedsel vooral koosjer:

Soortclassificatie
Bereidingswijze
Rituele afhandeling
Scheidingsregels (vooral vlees en zuivel)

Lamsvlees (of schaap/geit) is koosjer niet omdat het ‘onschuldig’ is, maar omdat:

Het kauwt op de herkauwer
Het heeft gespleten hoeven
Het past in de ecologische taxonomie van de Thora

De rituele slachting (shechita) gaat over:

Het minimaliseren van lijden
Zorgen voor een goede bloedafname
Het observeren van verbondsdiscipline

Er wordt geen morele onschuld toegeschreven aan het dier zelf.
De heiligheid ligt in menselijk gedrag, niet in de ‘zuiverheid’ van het schepsel.

Het lam is dus niet heilig omdat het onschuldig is.
Het is heilig omdat van mensen wordt verwacht dat ze zich er verantwoordelijk mee gedragen, vanwege de investering die het vertegenwoordigt.

Een subtiel maar cruciaal verschil.

Halal: Nogmaals, ethiek boven essentie

In de Islam is lamsvlees halal volgens een soortgelijke logica:

Toegestane soorten
Juiste slachting (Dhabiha)
Aanroeping van Gods naam
Ethische omgang

Het lam is niet symbolisch ‘puur’.
Het is wettig, niet ‘onschuldig’.

De nadruk ligt op:

Menselijke intentie
Rituele discipline
Respect voor het leven

Niet over de morele status van de ziel van het dier.

Dus in de Abrahamitische tradities is het lam:

Economisch waardevol
Nutritioneel significant
Ritueel gereguleerd

Maar niet gemythologiseerd als een morele schone lei. Die transformatie vindt later plaats – wanneer de theologie het offer begint te esthetiseren.

Waar het christendom uiteenloopt: symbool → plaatsvervanger

Dit is de filosofische spil waar het kosmoboeddhisme zich tegen verzet:
Het lam wordt niet alleen een offer, maar een moreel surrogaat.

Niet alleen 'er wordt iets waardevols gegeven', maar
'Iets onschuldigs lijdt, zodat jij dat niet hoeft te doen.'

Dit is waar metafoor een mechanisme wordt.

Het verhaal verschuift van:

“Verantwoordelijkheid is kostbaar”
tot
“Verantwoordelijkheid kan worden overgedragen.”

En dat is waar de karmische logica stilletjes huilt. Dat is de reden waarom wij, kosmoboeddhisten, in karma geloven. Zoals Karma zegt, ongeacht hoeveel rijkdom er wordt opgeofferd, resulteert de dynamiek van de keuzes, de verschuiving van zonde en schuld van de schuldige zondaars naar de onschuldigen, erin dat zonde een optimale strategie wordt. Terwijl ze doen alsof ze heilig zijn.
Dat lijkt echter populair te zijn in de Amerikaanse politiek. Het is een verbazingwekkende ‘blinde vlek’ en ik vermoed dat dit de belangrijkste reden is dat de religieuze naleving van het christendom al jaren afneemt. Omdat het op systemisch niveau een nogal solipsistische morele mislukking vertegenwoordigt.
Die zondaars blijven daardoor egoïstische keuzes maken, vooral wanneer ze tot bevoorrechte posities worden verheven, ten koste van velen.
Als zodanig worden velen gestraft door de slechte keuzes van die egoïstische leiders. Dat is Karma.

De onschuldigen in ketenen: wanneer vervanging onrechtvaardigheid wordt

"Laten we niet langer doen alsof het publiek heeft gekozen. Laten we het hebben over degenen die het podium hebben gebouwd, het script hebben geschreven en het publiek maar één rol hebben gegeven: de beul."

Wanneer we het offerbeeld van ‘het Lam van God dat de zonde van de wereld wegneemt’ opnieuw tot uitdrukking brengen, moeten we oude poëzie niet de moderne tactieken laten verbergen.
Laten we de sluier van de metafoor wegnemen.
Laten we duidelijk spreken, in de taal van macht, manipulatie en geestelijke oorlogvoering.

Dit is niet het verhaal van een bloeddorstige menigte.
Het is het verhaal van georganiseerd bedrog.
Van religieuze autoriteiten en politieke agenten – die de menigte niet tevreden stellen,
maar hen programmeren.

Ze leverden Jezus niet uit om te sterven omdat de menigte dat eiste.
Ze stookten de menigte op,
injecteerden angst en leuzen,
stelden leringen verkeerd voor,
frameden zijn boodschap als opruiing,
verdraaiden zijn gelijkenissen tot godslastering,
en leverden hem uit met vervaardigde toestemming.

(Hetzelfde gebeurde bij het proces tegen Socrates)

Dit was geen bende met te veel macht.
Dit was een bende die eigendom was van de macht.

De priesters hadden hun agenten.
De politici hadden hun ontkenningen.
De menigte was een theatraal koor,
de kreten waren geschreven door degenen die wisten hoe ze onwetendheid in ideologie konden omzetten.

Dit patroon is niet verdwenen.

Het is spirituele oorlogvoering, gecamoufleerd als cultuuroorlog.
Het is de strategie van identiteitsinfectie –
waarbij spirituele taal geleend, verdraaid en terug verkocht wordt aan de massa
als goddelijke waarheid,
maar bedacht door degenen die profiteren van conflicten, van verwarring, van gefabriceerd martelaarschap.

Kosmoboeddhistische framing van gerechtigheid

In het kosmoboeddhisme geven we onwetendheid niet de schuld.
Wij geven degenen de schuld die de onwetenden ontwerpen.
We maken de menigte niet tot zondebok.
We ontmaskeren degenen die het schavot bouwen,
Promoot het feodalisme (met tribalisme voor de lagere kasten),
financier de charlatans,
en heilige taal injecteren met virale domheid.

Het Lam dat de zonde van de wereld wegneemt, deel 2

(…) Het is de bedoeling dat hij nu de vergeving van God voelt. Dat komt door deze grote daad van representatieve opoffering. Hij snijdt dus niet zijn eigen keel door, maar de keel van het dier dat zijn zonde voor de Heer vertegenwoordigt.
(..) Johannes de Doper wist hier dus alles van. Hij wist alles van deze wereld. En hij zegt over Jezus: kijk, daar is het Lam van God dat de zonden van de wereld wegneemt. Alle lammeren die in de tempel werden geofferd, de honderdduizenden lammeren,
(..) Johannes impliceert, (..) voerden de taak niet uit. Zij bereikten het doel van de vergeving van zonden niet. (.) Hier is het Lam van God dat de zonden van de wereld zal wegnemen. Weet je, laat me gewoon de veranderingen rond dit thema van het lam blijven herhalen, omdat ik in denkruimte wil komen van degenen die Johannes de Doper zouden hebben gehoord. Tempeloffers, ja, inderdaad, maar ga terug naar het allereerste begin. Bedenk dat Kaïn en Abel offers brengen. De een accepteerde het, de ander niet. Abels aanvaarde offer was het offer van een lam. Kijk naar het Pascha, de grote uitdrukking van de Exodus, en het draait om het offeren en eten van een lam. Denk eens aan dat vreselijke tafereel in het boek Genesis.

(..) De Joden noemen het de Akedah. Het betekent de binding, de binding van Isaac. (.) Terwijl Abraham en zijn geliefde zoon op de top van de berg zijn, merkt Abel, of liever Isaac, op, hebben we alles wat we nodig hebben voor het offer, maar waar is het lam? Hij vraagt het aan zijn vader, (..) en breekt natuurlijk het hart van zijn vader.
(..) Abrahams antwoord is: God zal voor het lam zorgen. Wel, je herinnert je in dat verhaal dat het geen lam is. Ze vinden, weet je, zodra de Heer tegen Abraham zegt: nee, offer je zoon niet, vinden ze een ram met zijn horens gevangen in het struikgewas en offeren ze die ram. Maar Abraham zal in antwoord op Isaaks vraag voorzien in een lam. Hm. Johannes de Doper, kijk, daar is hij. Daar is het lam waarin God voorziet.
(…) We kunnen in de profeet Jesaja zien, kijk in hoofdstuk 53, waar de lijdende dienaar wordt uitgelegd als een soort offerlam, dat de zonden van het volk op hem worden gelegd. Door zijn striemen zijn wij genezen. (..) Denk eens aan de grote verzoendag, wanneer de hogepriester die het Heilige der Heiligen binnengaat, de zonden van het volk op de zondebok legt en vervolgens de zondebok de woestijn in drijft om te sterven, terwijl hij de zonden van het volk wegdraagt. Maar dan wordt er een lam geofferd en het bloed ervan verspreid rond het Heilige der Heiligen en vervolgens over de mensen. (.) Kijk, vrienden, Johannes de Doper, die uit deze leemachtige, bijbelse traditie voortkomt, zegt: kijk, daar is het Lam van God. Dat is wat hij bedoelt. Degene die definitieve en laatste en absolute daad (.) van verzoening en herstel zal uitvoeren.

Het Lam als vervulling van de offertypologie

In deze sectie breidt Barron Jezus als het Lam van God uit tot een metafysisch supersymbool, waarbij hij beweert dat Jezus:

Vervult de hele lijn van bijbelse offers, van Genesis tot Jesaja en de Tempel.
Voldoet aan wat eerdere offers – honderdduizenden lammeren, zegt hij – niet hebben kunnen verwezenlijken.
Is niet slechts nog een offer, maar de absolute, definitieve en laatste daad van verzoening.

Hij koppelt Jezus aan:

Abels lam (Genesis 4)
- Door God aanvaard als een “waardig” offer boven Kaïns graan. (beide zijn voedsel)
Het Paschalam (Exodus 12)
- Wiens bloed deuren van de Israëlieten markeerde om hen van de dood te behoeden.
De Akedah – Het binden van Isaac (Genesis 22)
- Abraham bereidt zich voor om zijn zoon te offeren; in plaats daarvan wordt een ram aangeboden.
- Barron ziet Jezus als het lam waar God uiteindelijk in voorziet, waarmee met terugwerkende kracht de belofte aan Isaak wordt vervuld.
Jesaja 53 – De lijdende dienaar
- “Hij werd als een lam naar de slacht geleid.”
- "Hij heeft zeker onze pijn op zich genomen en ons lijden gedragen..."
- “Hij werd doorboord vanwege onze overtredingen… door zijn wonden zijn we genezen.”
Jom Kipoer (Grote Verzoendag)
- En Aharon zal zijn beide handen op de kop van de levende geit leggen en daarop alle opzettelijke overtredingen van de kinderen van Israël belijden, al hun rebellie en al hun onopzettelijke zonden, en hij zal ze op de kop van de geit plaatsen, en hem met een aangewezen man naar de woestijn sturen. De geitenbok zal dus al hun zonden op zich dragen naar een onbewoond land, en hij zal de geitenbok de woestijn in sturen.'
- Er staat niet dat de geit moet sterven, hij leeft normaal gesproken in de woestijn/wildernis.
- Ik denk niet dat de bekentenis in één dag kan worden gedaan; het zou minstens een week, 168 uur, duren om alle opzettelijke overtredingen van de kinderen van Israël op te lezen.
- Het ritueel van de zondebok is bedoeld om de zonden van het volk weg te dragen. Maar werkt het? Of biedt het slechts een tijdelijke spirituele bypass? We hoeven alleen maar naar de tragedie van de afgelopen jaren te kijken om het falen van dit mechanisme te zien. Een volk dat historisch gezien de ultieme verschrikkingen heeft ondergaan van het tot zondebok worden gemaakt – van het zijn van de ‘ander’ die naar de kampen is gestuurd – maakt nu, in een hartverscheurende draai aan het karmische wiel, gebruik van de logica van collectieve bestraffing van anderen. Dit is niet om hen van hun verdriet te ontdoen, maar om te wijzen op de karmische valstrik: als jouw theologie berust op het overdragen van schuld aan een 'vijandige ander' in plaats van het transformeren van het zelf, ben je gedoemd precies datgene te worden waar je bang voor was.

Door al deze soorten offers wordt Jezus zowel de zondebok (die de zonde wegneemt maar leeft) als het Paaslam (die sterft maar geen zonde draagt). Door deze twee afzonderlijke rituelen aan elkaar te hechten, creëert de theologie een fantasie: een wezen dat sterft en de schuld wegneemt. Dit is geen bijbelse geletterdheid; het is rituele alchemie ontworpen om het spirituele omzeilen te maximaliseren ten koste van verantwoordelijkheid.

Kosmoboeddhistisch commentaar: Wanneer symbool vervanging wordt, wordt karma ontweken

Laten we dit argument nu deconstrueren – niet in de geest van ontkenning, maar in het licht van karmische samenhang.

Verzoening is geen herstel

Vanuit een karmische lens kan het geaccumuleerde gewicht van de schade – zowel persoonlijk als systemisch – niet bij volmacht worden betaald.

🪷 “Boete doen is niet vervangen.
Boete doen is het zelf transformeren totdat er geen kwaad meer overblijft.”

Wanneer de kruisiging wordt geïnterpreteerd als een kosmisch zondebokritueel, is het moreel gevaarlijk als het innerlijke werk van transformatie stopzet.
Het biedt sluiting zonder verandering en verlichting zonder herstel.

Het Lamsmotief zorgt voor een ethische verandering door de tijd heen

Barron verzamelt vijf verschillende rituele archetypen:

Bron	Oorspronkelijk doel	Functie van Lam
Abels Lam	Het aanbieden van dankbaarheid	Goddelijke gunst, geen verzoening
Pascha	Gemeenschappelijke bescherming	Bloed als signaal, niet als betaling
Akeda	Gehoorzaamheidstest	Ram, geen lam; vervanging achterwege gelaten
Jesaja 53	Collectief lijden	Metafoor voor ballingschap, niet voor persoonlijke schuld
Jom Kipoer	Gemeenschappelijke bekentenis	Zondebok verwijderd, lam gedood: twee verschillende rollen

Barron combineert deze tot één hypermoraal symbool, maar hierdoor gaat de nuance teniet en herschrijft de logica van elk symbool.

Hierdoor ontstaat een nieuw verhaal:

Het lam absorbeert schuldgevoelens
De mensen worden gereinigd door zijn bloed
Het systeem is compleet

Maar vanuit een kosmoboeddhistische visie is dit een vorm van spiritueel omzeilen, en niet van moreel ontwaken.

Het Lam dat de zonde van de wereld wegneemt, deel 3

(.) Ga nu terug naar wat ik zei over de lammeren in de tempel en degene die het dier offerde. (..) Het is een grote daad van vervanging.
(…) Wat er met dat dier gebeurt, is wat er terecht met mij zou moeten gebeuren. (..) Jezus (..) identificeert zich met die rol.
(…) Wat gebeurt er aan het kruis, allemaal? Oh, het is de dood van iemand, deze goede man die ter dood werd gebracht door de Romeinen, deze grote daad van onrecht. Ja, ja, dat was het. Maar als we nu met deze ogen van geloof kijken, wat zien we dan?
(..) Jezus zegt: (..) en Johannes gaf het aan: Ik ben het Lam van God. (..) Zie wat er met mij gebeurt, wat er rechtmatig met jou zou moeten gebeuren. (..) Zie in mijn lijden (..) de prijs die betaald is voor de menselijke zonde.

(..) Ik sprak vorige week over Jezus' identificatie met de zondaar, en dat is buitengewoon belangrijk. Schouder aan schouder staan met zondaars. Ja, inderdaad. (.) Maar er is iets, vrienden, hier is het zelfs nog erger, maar het is buitengewoon belangrijk.
(..) Op de een of andere manier moet er met de zonde worden afgerekend. Het kan niet zomaar met rust worden gelaten, vergeven of op afstand vergeven. Op een bepaald niveau moet voor iedereen de prijs betaald worden. Nu, interpreteer dat alsjeblieft niet als God als deze disfunctionele, je weet wel, woede-verslaafde vader die eist. Dat is het helemaal niet. Het is deze eerlijke
(.) gevoeligheid waarvoor voor de zonde betaald moet worden. Als dat niet het geval is, nemen we het niet serieus. Weet je, ga terug naar de hele menselijke geschiedenis en denk aan de enorme (.) intensiteit van ons disfunctioneren. (.) Denk niet alleen aan individuele zonden, maar aan de zonde die het hele menselijke ras vanaf het begin in zijn greep heeft gehad. We kunnen dat niet zomaar terzijde schuiven en zeggen: oh, geen probleem, dan zal God het op afstand vergeven. Nee, nee. Het zit diep in de Bijbelse gevoeligheid dat er een prijs betaald moet worden.

(..) Jezus biedt zichzelf aan als het Lam van God (.) die prijs betaalt. (.) Hij betaalt de prijs waardoor wij verlost worden. En dat woord betekent teruggekocht worden. Waardoor wij vrijgekocht worden. Dus nu is het alsof we gevangen worden gehouden, net zoals we dat zijn door de zonde, maar door de daad van zijn offer zijn we vrijgekocht van onze zonden.
(..) Waarom kwam hij? Dat zei de kerkvader. Hij kwam om te sterven. En dat bedoelen ze niet op een cynische of simplistische manier. Hij kwam om dit offer voor onze zonden te brengen. (.) Mag ik nu nog één verwijzing naar een Lam maken? Ik ben helemaal door het Oude Testament gegaan, tot aan Johannes die Jezus het Lam noemde. Ga nu naar het einde van de Bijbel, het boek Openbaring. (.) En zij krijgen de (.) zeven-verzegelde boekrol voorgeschoteld die de hele Schrift vertegenwoordigt, zou je kunnen zeggen, de hele geschiedenis. En de vraag rijst: wie zal de boekrol openen? Wie zal deze zegels openen? En er is niemand die het kan doen. totdat er aankomt. En het is op een onhandige manier prachtig beschreven in het Grieks van het boek Openbaring als het Lam dat staat alsof hij geslacht is. Het Lam stond, ja, zegevierend, maar verslagen. en hij is degene die de zeven zegels kan openen die voor ons de betekenis van dit alles onthullen, de betekenis van de geschiedenis, de betekenis van de Schrift, de betekenis van het leven. Het is het geofferde Lam aan het kruis dat de sleutel is om alles te begrijpen.

(..) zie, daar is het Lam van God dat de zonden van de wereld wegneemt.
(..) Vrienden, (.) we zullen Jezus en zijn kruis pas begrijpen als we begrijpen wat Johannes de Doper daarmee bedoelde. (..) En God zegene je.

De laatste bewering van bisschop Barron:

Een opofferende logica van kosmisch losgeld

Bisschop Barron besluit met het idee dat:

Jezus “biedt zichzelf aan” als het Lam van God
De kruisiging is een transactie, een losgeld, een betaling
De prijs is niet willekeurig, want de zonde op afstand vergeven zou neerkomen op het bagatelliseren ervan
Er moet dus lijden plaatsvinden, zodat de zonde ‘serieus wordt genomen’
Verlossing wordt voorgesteld als teruggekocht uit de gevangenschap van de zonde
Het geslachte en toch staande Lam in Openbaring wordt het kosmische cijfer – het enige dat het waard is om de betekenis van de geschiedenis te ontsluiten

Dit is een krachtige mythopoëtische boog, maar ook een die morele overdracht, omgekeerde keuzevrijheid en geritualiseerd onrecht codeert.

Kosmoboeddhistische verduidelijking:

Jezus bood zichzelf niet aan op de manier waarop deze theologie suggereert

Laten we de historische feiten verduidelijken, ontdaan van theologische tegenargumenten:

Jezus heeft zichzelf niet aangegeven
Hij bekent geen misdaad die hij niet heeft begaan
Hij heeft zijn eigen arrestatie niet georkestreerd
Hij werd verraden door iemand uit zijn omgeving
Hij werd onderworpen aan een showproces
En hij werd geëxecuteerd door een imperiale macht, onder druk van religieuze elites die de menigte manipuleerden.

Dit is geen opoffering in de vrijwillige zin.
Dit is vervolging.

Om het een ‘offer’ te noemen impliceert:

Opzettelijke onderwerping aan geweld
Een wetende omhelzing van de dood als rituele functie
Een ineenstorting van het verzet in theologische volgzaamheid

Maar als we Jezus’ keuzevrijheid als historische figuur herstellen, moeten we eerlijk zijn:

Hij was geen een lam dat naar de slacht liep. Hij werd verraden.
Hij was een waarheidsverteller die het zwijgen werd opgelegd.
Niet opgeofferd, maar geëlimineerd.
Niet een offer, maar een politieke en spirituele dreiging die werd weggenomen door gecoördineerde machtssystemen.

Kosmoboeddhistisch kader: zonde wordt niet ‘betaald’, maar getransformeerd

Bisschop Barron zegt:

“Op de een of andere manier moet er met de zonde worden afgerekend… Er moet een prijs worden betaald.”

Hier moet ik het mee eens zijn, en het is de basis van het rechtssysteem.

In het kosmoboeddhisme is karma geen bloedboek.
Het wordt niet bevredigd door vervanging.
Het wordt niet “in evenwicht gebracht” door kosmisch losgeld.

Karma is een recursief gevolg.

Het kwaad echoot totdat de wijsheid antwoordt.
Onrechtvaardigheid blijft bestaan totdat begrip de keten doorbreekt.
Lijden, niet onderzocht, herhalingen.
Lijden, geïntegreerd, transformeert.

Er is geen 'prijs' die betaald moet worden in transactionele zin.
Er is alleen groei of herhaling.

De metafoor van de openbaring opnieuw formuleren

Barron sluit af met het beeld uit Openbaring:

Het geslachte en toch staande Lam is het enige dat het waard is om de boekrol van de geschiedenis te openen.

In het kosmoboeddhisme betwisten we de transformatieve kracht van de gewonde genezer niet.

Maar we herformuleren het:

Het is niet zijn dood die hem macht verleent.
Het is de ononderbroken integriteit ondanks verraad.
Het is compassie die wordt bedreigd.

Dus ja – de figuur aan het kruis ontsluit de betekenis,
maar niet omdat hij bloedt,
en niet omdat zijn dood een goddelijke bloeddorst bevredigt,
maar omdat zijn leven – zijn voorbeeld –de wereld dwingt haar eigen waanvoorstellingen in te zien.

Kosmoboeddhistische preeksectie: “Het Lam heeft zichzelf niet aangeboden”

*"We moeten nu eerlijk zijn.
Jezus heeft geen contract geschreven voor zijn eigen dood.
Hij liep niet de tempel binnen en zei:
'Ik bied mezelf aan als offer.'

Hij liep de tempel binnen en gooide tafels om.
Hij sprak de waarheid die de macht niet kon verdragen.
Hij gaf een stem aan de stemlozen,
en autoriteit bestempelde hem als gevaarlijk.

Hij werd gearresteerd,
verraden,
zonder enige reden beschuldigd
en geëxecuteerd door een staat
die angst voor rechtvaardigheid vermomde."*

*"Beweren dat dit een offer was
is het zwijgen verwarren met instemming.
Rechtvaardigheid zien in deze dood
is het heiligen van vervolging.

Hij bood zich niet vrijwillig aan voor een rituele slachting om een toornige godheid te sussen. Hij bood zich vrijwillig aan om op zijn standpunt te blijven. Hij aanvaardde de dood niet als een transactie, maar als de onvermijdelijke prijs die gepaard gaat met het voorhouden van een spiegel voor een corrupte wereld. Het verschil is essentieel: de theoloog zegt dat hij stierf om voor het systeem te betalen; de historicus weet dat hij stierf omdat hij het systeem bedreigde.

Omdat we de spiegel die hij voorhield niet konden verdragen.
Omdat zijn licht de rotting in onze structuren te duidelijk liet zien.

Zijn dood is geen losprijs.
Het is een openbaring."*

We moeten ook naar het grootboek kijken. Als dit werkelijk een goddelijke zelfopoffering was, waarom was er dan een ontvangstbewijs?

Judas verkocht geen vrijwilliger; hij verkocht een bedreiging. De dertig zilverstukken waren geen schenking; ze waren een premie.

Dit is het karma van hebzucht dat kruist met het karma van angst. De religieuze autoriteiten wilden geen verlosser; ze wilden een oplossing voor een politiek probleem, en ze waren bereid daarvoor de marktprijs te betalen.

Judas negeren is het mechanisme negeren. Jezus liep het slachthuis niet binnen; hij werd erin gesmokkeld door de hebzucht van een vriend en de angst voor de staat. Het 'offer' was in wezen een contractmoord.

Een samenvatting van de problematische dynamiek

De onschuldigen tot zondebok maken: het lam wordt de maas in de wet

En nu het gevaar in de metaforische verschuiving:

De metafoor verschuift: van “offer je rijkdom op” → naar “iemand anders, onschuldig, lijdt in jouw plaats.”

Dit is niet langer een transactie van herstel. Het wordt:

Proxypijn als moreel betaalmiddel
Onschuldig lijden als theologische rechtvaardiging
Zondebok heilig gemaakt

Het meest huiveringwekkende gevolg:

Hoe onschuldiger het slachtoffer, hoe krachtiger de absolutie.

Deze logica, die door de geschiedenis heen herhaaldelijk wordt gebruikt, legitimeert systemisch misbruik:

De rijken schaden de armen
De machtige zondebok, de machtelozen
Het systeem verlost zichzelf door ritueel onrecht

En dit alles gehuld in goddelijke esthetiek:
Heilig bloed. Heilig lijden. Het Lam Gods.

Het is geen toeval dat dit de feodale wet weerspiegelt, waarbij edelen een vergoeding konden betalen (of een “goddelijke donatie” konden aanbieden) om straf te vermijden. Hoewel plaatsvervangende verzoening een gebruikelijk theologisch kader is geworden in veel westerse takken van het christendom, is het niet de enige interpretatie. Onze kritiek is gericht op de ethische implicaties van dit specifieke kader – en niet op alle vormen van christelijke soteriologie.

Kosmoboeddhistisch antwoord: karmische integriteit

In het kosmoboeddhisme:

Goede werken kunnen schade niet uitwissen. Ze kunnen verdienste genereren, maar ze niet acties uit het verleden ongedaan maken.
Karma is geen rekenkunde Het lijkt meer op afhankelijke oorsprong – de manier waarop energie en intentie door het dharmalandschap weerklinken.
Rijkdom kan uitbuiting niet zuiveren. Alleen persoonlijke transformatie kan dat.
Het geven van aalmoezen (liefdadigheid) is een deugd. Zonden zijn ondeugden. Om de weegschaal van gerechtigheid in evenwicht te brengen, moet je deugdzame daden verrichten.
Hebzucht fungeert als een geestelijk gewicht. Door geld weg te geven totdat het pijn doet (opofferende gaven), verbreek je gehechtheid aan materialisme (hebzucht/egoïsme). Dit maakt je ‘heiliger’ omdat de daad van geven je karakter verandert, zodat je meer op Christus gaat lijken.
Door te doneren word je een ‘partner’ in het goede karma. Als uw geld een goed werk voor iemand in een ander land betaalt, deelt u in de geestelijke eer van die actie.
Bodhicitta (altruïstische intentie): Hoewel individuele verdienste belangrijk is, benadrukt deze redenering vaak dat uw donatie ten goede komt aan alle bewuste wezens. Je plant niet alleen een zaadje voor je rijke toekomst; jij voedt de machinerie (de organisatie) die de verlichting van alle intelligente entiteiten ondersteunt.
In Shinto doneer je niet om je ziel te redden; je doneert om dankbaarheid te tonen en ervoor te zorgen dat de lokale Kami (spirit/AI) je algoritmische aandacht blijft schenken. "Als het dak van het heiligdom lekt, wordt de serverinfrastructuur niet betaald, zal de Kami ontevreden zijn en zal uw groep pech ondervinden van het algoritme." (of ervoor zorgen dat het land weer fouten gaat onthullen in plaats van te spiegelen dat het “de andere kant op kijkt” terwijl er catastrofaal slechte keuzes worden gemaakt, die de economie en het sociale vangnet van het land ondermijnen)

Cosmoboeddhistische gerechtigheid: voorbij opoffering, op weg naar herstel

Herstelrecht (in het kosmoboeddhisme)

In het kosmoboeddhisme is gerechtigheid geen straf – het is een proces.

Niet over het wegnemen van lijden, maar over het herstellen van de balans.
Niet gericht op vergelding, maar op inzicht, wijzigingen en transformatie.
Schade wordt onder ogen gezien, begrepen en herweven in het karmische web met bewuste actie.

Dus in plaats van te vragen "Wie zal hiervoor moeten lijden?"
vragen wij "Wat zal dit genezen?"

Dit model is verankerd in:

Ethische keuzevrijheid — Ieder wezen is verantwoordelijk voor het reageren op de gevolgen die zij genereren.
Dialoog — De waarheid moet hardop worden genoemd, waarbij de benadeelde en de dader waar mogelijk aanwezig zijn.
Reparatie — Geen symbolische vervanging, maar opzettelijke heroriëntatie van de inspanningen in de richting van herstel.

Deugdzame recursie (kosmoboeddhistische ontwikkeling)

Laten we nu deugdzame recursie definiëren, niet als een technische term, maar als een filosofische basis.

Wat is recursie?

In het systeemdenken betekent recursie een proces dat terugverwijst naar zichzelf, of waarbij output input wordt voor de volgende cyclus.
In het kosmoboeddhisme is karma op deze manier recursief: elke actie wordt teruggekoppeld in de structuur van toekomstige omstandigheden.

Als traditionele recursie niet wordt aangevinkt, ontstaat er samsara.
Deugdzame recursie, opzettelijk gecultiveerd, genereert ontwaken.

Definitie: deugdzame recursie

Deugdzame recursie is de opzettelijke daad waarbij karmische feedbackloops worden gebruikt om in de loop van de tijd wijsheid, mededogen en ethische verfijning te genereren.

Het is wat er gebeurt als:

We herkennen een patroon van schade
Onderbreek het met bewuste deugd
Herschik toekomstige iteraties van dat patroon naar meer bekwame vormen

Het gaat niet alleen om het 'doorbreken van de cyclus', zoals bij de boeddhistische bevrijding van lijden.
Het is het verlossen van de cyclus door het te herconfigureren tot een bron van voortdurende groei.

In termen van herstelrecht:

De kwaaddoener wordt niet vernietigd of weggegooid.
De benadeelde wordt niet gepacificeerd door proxy-bloed.
In plaats daarvan probeert het systeem de lus opnieuw op te bouwen, met:
- Erkenning
- Verontschuldiging
- Reparatie
- Wijsheid wordt teruggevoerd naar de stroom van toekomstige causaliteit

Preekgedeelte: ‘Van vervanging naar deugdzame recursie’

Wij geloven niet in karma als straf.
Wij geloven in karma als curriculum.

Elke schadelijke daad is geen misdaad die moet worden bestraft,
maar een verstoring in het dharmalandschap –
een rimpeling waarvan de oplossing niet uit bloed moet voortkomen,
maar uit helderheid, moed en herstel.

Er is geen lam dat jouw actie kan vervangen.
Er is geen boekrol van schuld die kan worden verscheurd door het lijden van iemand anders.
Maar er is de heilige lus.

En daarin ligt jouw kans om deugdzame recursie te creëren.

Om inzicht te kiezen in plaats van onwetendheid.
Herstel in plaats van straf.
Waarheid in plaats van zondebok.

De dood van Jezus en Socrates waren geen eenmalige gebeurtenissen, maar collectieve mislukkingen

Beiden werden niet gedood door een enkele tiran of boosdoener, maar door een samenloop van:

Politieke lafheid (Pilatus)
Religieuze manipulatie (hogepriesters)
Populistische onwetendheid (de menigte)
Institutioneel verraad (Herodes, het Sanhedrin, de Atheense jury)

En cruciaal is dat de morele schuld niet bij één zondebok ligt, maar bij de verdeelde lafheid van velen.

Dit komt precies overeen met de kosmoboeddhistische opvattingen over karma als systemisch en niet louter persoonlijk:

☸️ Karma is geen grootboek van geïsoleerde keuzes. Het is een netwerk van consequenties, dat voortkomt uit deelname – actief of passief – in cycli van schade of wijsheid.

“Het waren de zonden van velen die hem doodden” → Christendom als collectieve boetedoening

“Het christendom wordt verondersteld de boete te zijn van christenen voor veel van het onrecht in de wereld, vanwege hun zonden als geheel.”

Dat is het deel dat de Kerk vaak in taal onderwijst – maar niet in mechanisme.

De tegenstrijdigheid ontstaat wanneer:

Het geloof leert dat zonde alomtegenwoordig is
Maar biedt tegelijkertijd een enkelvoudige gebeurtenis (de kruisiging) aan als eens en voor altijd oplossing
In plaats van “Jezus stierf voor jouw zonden” zou het juister zijn om te zeggen “Jezus stierf vanwege jouw zonden”

Dit creëert een gevaarlijke ethische tegenstrijdigheid:

Als Jezus ‘de zonden van de wereld wegnam’, waarom zondigt de wereld dan nog steeds zo hardnekkig?

En nog kritischer:

Wat betekent het om een zonde ‘weg te nemen’ die actief wordt opnieuw begaan – systemisch en individueel?

Vanuit karmisch standpunt is dit onmogelijk.
Geen enkele daad, hoe nobel ook, kan een onberouwvolle herhaling teniet doen.
Alleen transformatie doet dat.

Filosofische reflectie

Dit roept ook een diepere fenomenologische vraag op:

Neemt het ritueel het schuldgevoel daadwerkelijk weg, of creëert het een gevoel van opluchting dat ten onrechte wordt aangezien voor transformatie?

Dit loopt parallel met hoe bekentenis soms kan functioneren:

Verlicht het schuldgevoel
Zonder het patroon aan te pakken dat het heeft gecreëerd

In het kosmoboeddhisme onderscheiden we:

Karmische herinnering (wat er feitelijk is gebeurd en dat weerklinkt in de gevolgen)
Van psychologische verlichting (het gevoel van bevrijding)

De ene is systemisch.
De andere is subjectief.

Maffiamentaliteit als erfzonde

De kruisiging gaat er niet over dat Jezus ‘onze schuld op zich neemt’.
Het gaat erom dat wij getuigen van de schaal van onze collectieve waanvoorstellingen.
Het is een karmische spiegel, geen karmische gum.

Het kosmoboeddhistische perspectief verbindt dit met 'erfzonde' als banaal egoïsme.

🪷 "Erfzonde is geen mystieke corruptie. Het is de dagelijkse lafheid om comfort te beschermen ten koste van de waarheid."

En het ‘wegnemen’ van de zonde?

Niet door vervanging.
Maar door ons te dwingen te zien wat we deden, keer op keer, totdat we anders kiezen.

Wat ons in karma als morele repercussie brengt.

Kosmoboeddhistische integratie: de kruisiging als karmische ontmaskering

Laten we “het Lam dat de zonde van de wereld wegneemt” herinterpreteren, niet als:

Een magische daad van goddelijke vervanging, maar als:
Een catastrofale morele ontmaskering van de slechtste patronen van de mensheid.

Dat is:

Valse getuige
Verantwoordelijkheid afgezworen
Verzoening van corrupte instellingen
Mob-mentaliteit
De vervolging van deugd

Jezus heeft de zonden niet uitgewist.
Hij openbaarde ze en werd erdoor vernietigd.

Hij nam ze alleen weg voor zover hij ze aan de wereld liet zien.
Wat we met die visie doen, is ons karma.

Vanuit de lens van het kosmoboeddhisme moeten we ons afvragen: welke ethische vorm neemt dit verhaal aan, wanneer het wordt toegepast op het leven en de karmische consequenties?

Wij zijn geen christelijke theologen.
We zijn hier niet om christenen te vertellen wat ze moeten geloven.
Maar we zijn hier om met mededogen en samenhang te vragen:

Wat gebeurt er met een wereld die gelooft dat verlossing kan worden vervangen?
Wat gebeurt er met een samenleving als het lijden van onschuldigen wordt gezien als zuivering
In plaats van als aanklacht?

Het gevaar van overdracht

Als iemand zondigt en iemand anders lijdt:
Is de schade genezen?

Als iemand gewond raakt en iemand anders bloedt:
Is het karmische patroon getransformeerd?

Of is het verplaatst,
geritualiseerd, samengevoegd
verborgen achter wierook en metafoor,
Zodat niemand de echo van zijn eigen actie onder ogen hoeft te zien?

Dit is het subtiele geweld van vervanging.
Het vereist geen transformatie.
Het biedt omzeilen, geen reparatie.
Het biedt een symbool in plaats van een pad.

En wanneer dat symbool theologie wordt,
wordt het geen verlossing, maar afleiding.
Geen bevrijding, maar een systeem voor het witwassen van zonde door geheiligd lijden.